منو

گفتاردرمانی در مجموعه رسش

گفتاردرمانی چیست و برای چه افرادی مناسب است؟

گفتاردرمانی چیست؟

گفتاردرمانی روشی است که توسط گفتاردرمانگر و به منظور بهبود گفتار و زبان انجام می شود. گفتاردرمانی تنها برای زبان کلامی نیست، بلکه این روش درمانی مهارت های فرد را برای درک بهتر زبان و برقراری ارتباط غیرکلامی نیز افزایش می دهد. کودکان یا بزرگسالانی که در تلفظ برخی اصوات و کلمات مشکل دارند، می توانند از جلسات کاردرمانی استفاده کنند. گفتاردرمانی کودکان می تواند مهارت های زبانی و گفتاری توانایی های ارتباطی آنها را بهبود بخشد.

گفتاردرمانگر یا آسیب شناس گفتار و زبان فعالیت های تخصصی زیادی در زمینه های مختلف گفتار و زبان انجام می دهند.

نکته ای که همواره باید مورد توجه قرار گیرد این است که مداخله زودهنگام ( شامل تشخیص و شروع روند درمان) نقشی اساسی در نتایج گفتاردرمانی خواهد داشت. هرچه مشکل نوزاد یا کودک سریعتر تشخیص داده شود، راهکارهای گفتاردرمانی نتیجه موثرتری خواهد داشت.

گفتاردرمانگر یا آسیب شناس گفتار و زبان کیست و چه وظایفی دارد؟

گفتاردرمانگر یا آسیب شناس گفتار و زبان فردی است که در زمینه ارزیابی، تشخیص و درمان مشکلات مرتبط با گفتار و زبان و بلع آموزش دیده است و در این زمینه توانایی و تجربه لازم را دارد. گفتاردرمان فقط در زمینه صحبت کردن و اصلاح آن فعالیت نمی کند. بلکه تمام مهارت های ارتباطی و زبانی (گفتاری و غیرگفتاری) در حوزه ارزیابی، تشخیص و درمان توسط آسیب شناس گفتار و زبان انجام می شود.

تصور کنید فردی دچار آسیب مغزی یا آسیب اندام های گفتاری (اعضای صورت، زبان و ...) شده است و قادر به صحبت کردن نیست. آیا ارتباط این فرد با دنیای اطراف باید قطع شود؟ و آیا به دلیل اینکه فرد توانایی صحبت کردن ندارد، گفتاردرمانگر نمی تواند هیچ کاری برای او انجام دهد؟

پاسخ به هر دو سوال منفی است. صحبت کردن تنها بخشی از زبان و ارتباط است. راه های زیادی برای برقراری ارتباط وجود دارد که از جمله آنها می توان به خواندن و نوشتن، ارتباط چشمی، حالت های چهره و زبان بدن اشاره کرد. آسیب شناس زبان و گفتار در تمام این زمینه ها فعالیت تخصصی انجام می دهد. حتی افرادی که با وجود توانایی صحبت کردن، در روش های برقراری ارتباط نظیر زبان بدن و یا ارتباط چشمی مشکل دارند، می توانند به گفتاردرمانگر مراجعه کنند.

در یک جمله کلی و کلیدی باید بگوییم گفتاردرمانگر ، درمان کننده ارتباط (ارتباط درمانگر) است. آسیب شناس زبان و گفتار با آناتومی و عملکرد اندام های گفتاری نظیر زبان، دهان، حنجره، حلق، تارهای صوتی، لب و کام آشنایی کاملاً تخصصی دارد. به همین دلیل افرادی که دارای اختلالاتی در فرایند بلع هستند، در هر گروه سنی می توانند به گفتاردرمان مراجعه کنند.

وظایف تخصصی گفتاردرمانگر

متخصص گفتاردرمانی برای تولید اصوات و شکل دهی به کلمه ها و جملات، دهان را تمرین می دهد. این تمرینات براساس نحوه بیان، میزان روان بودن کلام و سطح شدت یا بلندی صدا تعیین می شود.

گفتاردرمانگر در زمینه درک گفتار و زبان و همچنین اجرا و بیان آن راهکارهای تخصصی ارائه می دهد. این راهکارها براساس میزان توانایی فرد در بکارگیری زبان نوشتاری، تصویری و زبان بدن و همچنین علائم او تمرینات و راهکارهای خود را طراحی می کند.

دیگر فعالیت تخصصی آسیب شناس گفتار و زبان، تشخیص و درمان مشکلات مربوط به بلع در بزرگسالان و کودکان است.

گفتاردرمانگر با چه متخصصینی همکاری می کند؟

متخصص گفتاردرمانی مشکلات مراجعین را ارزیابی می کند. گفتاردرمانگر براساس نوع مشکل مراجع او را به پزشک یا متخصص مربوطه ارجاع می دهد. ارجاع بیمار یا هر اقدامی که باعث بهبود نتایج گفتاردرمانی شود از جانب آسیب شناس گفتار و زبان انجام می شود. متخصص اطفال، متخصص مغز و اعصاب، متخصص گوش و حلق و بینی، شنوایی شناس، کاردرمانگر جسمی و ذهنی، فیزیوتراپیست، روانپزشک و روانشناس از جمله متخصصینی است که گفتاردرمانگر با آنها همکاری می کند.

آسیب شناس گفتار و زبان ممکن است با معلم کودک یا نوجوان ارتباط برقرار کند و آموزش ها و توصیه های لازم را به او ارائه می دهد.  در صورتی که فرد در بیمارستان بستری باشد ممکن است گفتاردرمان با پرستار او ارتباط برقرار کند.

حیطه های فعالیت متخصص گفتاردرمانی

متخصص گفتاردرمانی در زمینه های مختلفی خدمات تخصصی خود را ارائه می دهد. مشکلات و اختلالات زیر در حیطه گفتاردرمانگر قرار دارد. 

لکنت زبان، اختلال صدا، اختلال تلفظ، مشکلات تولید صدا، اختلالات ارتباطی (ارتباط چشمی، زبان بدن و صورت)، اختلال یادگیری، کم شنوایی یا مشکلات مرتبط، شکاف کام، شکاف لب، آفازی، فلجی گفتار، اوتیسم، بیش فعالی، کم توانی ذهنی و اختلالات بلع.

برخی از موارد فوق تنها توسط گفتاردرمانگر قابل تشخیص و درمان نیست. همانطور که گفته شد گفتاردرمان علاوه بر ادامه روند درمان گفتار و زبان، در صورت نیاز فرد را برای انجام اقدامات و مداخلات درمانی به سایر متخصصین ارجاع می دهد. مثلا کودکی که علائم کم شنوایی را نشان می دهد به شنوایی شناس ارجاع داده می شود.

چه افرادی به گفتاردرمانی نیاز دارند؟

گفتاردرمانی برای افرادی که مشکلاتی را در برقراری ارتباط خصوصا از نوع گفتاری و زبانی نشان می دهند ضروری است. بر اساس سن و شرایط فرد، برنامه کلاس ها، زمان بندی و طول دوره آن مشخص می شود. برقراری ارتباط در گروه های سنی مختلف معانی متفاوتی دارد.

تمام افرادی که دارای لکنت زبان و اشکالات تلفظی هستند، افرادی که اوتیسم دارند، افرادی که کم توان ذهنی هستند به گفتاردرمانی نیاز دارند. همچنین افرادی که اشکالات زیر را دارند کاندید مراجعه به گفتاردرمانی هستند.

اشکال در خواندن و نوشتن و یادگیری ریاضیات، کم شنوایی یا هر نوع مشکل شنوایی، شکاف کام، شکاف لب، اختلالات صوتی، تاخیر در یادگیری زبان و گفتار، سرطان حنجره، گردن و یا زبان، سکته مغزی، آلزایمر، زوال عقل، ضربه مغزی، تومور مغزی و مشکلات گفتاری و بلع ناشی از آن، بیماران مبتلا به ام اس، پارکینسون، ALS، افراد دارای مشکلات تنفسی و اختلالات گفتاری مربوط به آن، نوزادان نارس، افراد دیزآرتریک و آپراسیک و افرادی که دچار برخی سندروم ها.

گفتاردرمانی کودکان

کودکانی که دارای مشکلات رشد گفتار و زبان هستند، بسیار حساس اند و درمان آن ها هرچه سریعتر باید شروع شود. سن کودکی خصوصا تا سه سالگی دوران حساس یادگیری زبان و گفتار محسوب می شود. مغز در این سن بسیار انعطاف دارد و توانایی یادگیری و رشد آن در بیشترین حالت ممکن قرار دارد. در این دوره مسیرهای عصبی براساس ورودی ها، آموزش ها و احساس مختلف شکل می گیرد. هرچه گفتاردرمانی کودکان در سنین پایینتری شروع شود، اختلالات زبان و گفتار با سرعت و کیفیت بهتری درمان می شود

بیشتر اختلالات گفتاری و زبانی بدلیل مشکلات مغزی رخ می دهد. مواردی نظیر سندروم ها، ژنتیک، ضربه به سر و آسیب مغزی و یا شیوه تربیتی نادرست در بروز این مشکلات دخیل اند.

اگر احساس می کنید کودکتان از نظر رشد گفتار و زبان دچار مشکل است سریعا اقدامات تشخیصی و درمانی لازم را انجام دهید. اختلال رشد گفتار و زبان ممکن است در اثر کم شنوایی موقت یا دائمی رخ دهد. در نتیجه بررسی وضعیت شنوایی (شنوایی سنجی کودکان) یکی از موارد ضروری به شمار می رود.

اگر کودک دچار کم شنوایی است، باید از سمعک مناسب استفاده کند. حتی اگر کم شنوایی کودک موقتی یا دائمی باشد. تربیت شنوایی و گفتاردرمانی ممکن است بصورت موازی برای این کودکان انجام شود.

گفتاردرمانگر می تواند مشکلات گفتاری کودکان را تشخیص دهد. هنگام مراجعه به آسیب شناس گفتار و زبان سوابق خانوادگی و درمانی لازم را دریافت می کند. گفتاردرمانگر در صورت لزوم، علاوه بر طراحی جلسات گفتاردرمانی، کودک را به متخصصین مرتبط ارجاع می دهد.

گفتاردرمانی در بزرگسالان

بسیاری از مشکلاتی که ذکر کردیم ممکن است در بزرگسالان نیز رخ دهد. بعضی از مشکلات گفتاری که در دوران کودکی درمان نشده است، می تواند تا بزرگسالی به همراه فرد باشند. این موارد ممکن است باعث مشکلات روحی و روانی در فرد شود و روابط اجتماعی و اعتماد به نفس او را کاهش دهد. از جمله موارد درمان نشده که در بزرگسالان دیده می شود می توان به لکنت زبان، اختلالات صدا، اختلال در برقراری ارتباط و روابط اجتماعی اشاره کرد.

هیچ گاه مشکلات گفتار و زبان کودکان با گذشت زمان و بیشتر شدن سن خودبخود درمان نمی شود. فرد بزرگسال برای زندگی و کار در اجتماع باید توانایی ارتباطی و زبانی مناسبی داشته باشد. در نتیجه، درمان مشکلات گفتاری و زبانی بزرگسالان ضروری است. گفتاردرمانی بزرگسالان نتایج خوبی در بهبود مهارت های اجتماعی و ارتباطی آنها دارد.


گفتاردرمانی کودکان
سوالات پرتکرار
پرسش و پاسخ
از ما بپرسید

کلینیک توانبخشی رسش در زمینه کاردرمانی جسمی، درک و حرکت و یکپارچگی حسی خدمات منحصر بفردی ارائه می دهد. همچنین در زمینه کاردرمانی ذهنی با استفاده از روش های شناخت درمانی و اتاق نور و حسی می توان خدمات با کیفیت و موثری دریافت کرد. متخصصین گفتاردرمانی مجموعه رسش جدیدترین و کارامدترین راهکارهای روز دنیا را برای شناخت و درمان اختلالات گفتار و زبان به کار می گیرند. در بخش روانشناسی این مجموعه در زمینه تست هوش و آموزش ورود به مدرسه، فعالیت تخصصی انجام می گردد. از دیگر خدمات تخصصی مرکز رسش می توان به موسیقی درمانی، ماساژدرمانی، آموزش گروهی و گروه درمانی اشاره کرد.

مقالات
جدیدترین ها
نظرات متخصص
گفتاردرمانی